Blamstrain: Disfold

Blaimstrain is een project van de Fin Juho Hietala. Scandinavië staat alom bekend als een bastion van muzikaal talent. Zowel in de metal, de popmuziek als de elektronica vinden we bekende Scandinaviërs terug, en hoewel Blaimstrain niet zo bekend is, is de kans niet gering dat hij binnen enkele jaren in één adem zal genoemd worden met artiesten als de Noor Biosphere. De man heeft namelijk met ‘Disfold', dat een uitgebreidere verzameling is van een aantal losse demo's, al een eigen sound in elkaar geknutseld. In het ambient-genre dat de dag van vandaag volloopt met repititieve klonen van downtempo minimal techno of halfbakken derivaten van Boards of Canada, is dit op zijn minst een prestatie.

‘Disfold' begint met een afremmende trein die het nummer ‘Diacredita' op gang trekt. De titel van het nummer doet intellectuele, post-industriële ambient vermoeden à la Autechre, maar nadat de rook en de nevel van de locomotief weggetrokken is, ontwaren we in de wirwar van atmosferische geluiden een hommage aan 'Blue Calx' van Aphex Twin. De glooiende natuurlijkheid van Aphex Twins ambient-klassieker ontbreekt hier echter; ze wordt versmacht in een wolk van ochtendnevel, van mensen die van en naar hun werk gaan, en vermoeide reizigers. Daar doen ook de meeste nummers van de cd aan denken: half-slapende wandelaars of gebruikers van het openbaar vervoer die in alle vroegte uit het beregende raam van een metro of een tram staren. Dat gaat zeker op voor het ritmischer ‘Sight of Field'. Een als over sporen aangedreven ritmesectie wordt verzwolgen door waterige geluiden en spookachtige, verre stemmen. De reis gaat verder met ‘The Thing You Hate Me For Is Also Part of the Rest of Me You Love', wat een interessante titel is die aangeeft welke gevoelens dit nummer oproept. Voor sommigen zal het een hypnotische, hartslagachtige ervaring zijn in dromenland, voor anderen zal het sterk lijken op wat Plastikman tien jaar geleden al probeerde, maar dan met een fikse dosis ruis erover.

Zoals de eerste twee tracks qua stijl en thematiek haast naadloos op elkaar aansloten, zo wordt ‘Nyt Revisited' in eerste instantie ook het vervolg op "The thing you hate me for", met eenzelfde monotone basdreun die zich verscholen houdt in ruis en achtergrondgeluiden. Gedurende ongeveer zeven minuten zitten we in dit tunnelgevoel, alsof we langs eindeloze rijen elektriciteitskabels en ondergrondse bergplaatsen passeren, tot er iets verandert. We zijn terug boven de grond, en kunnen de soms slaapverwekkende mechanische hartslag van de voorgaande nummers eindelijk achter ons laten. Het contrast dat rond de zevende minuut ontstaat, doet daardoor denken aan Beefcake, die hun nummers soms willekeurig opdelen, waardoor wat psychologisch één nummer is over anderhalve track uitgespreid wordt. Zo landen we pijnloos en zacht in het vormloze ‘Frame Math', dat door het label enthousiast omschreven wordt als zowel ijskoud als zeer warm van hart. Dit roept opnieuw Biosphere op, en daar heeft het ook wat van: warrige, waterige geluiden die losjes door elkaar lopen en beschenen worden door wat lijkt op natuurlijk zonlicht. De stad is hier plots heel ver weg. De song is echter wat te amorf en zacht om blijvend te bekoren, en met mechanisch gedreun trekt zich iets verder weer een genadig langzame breakbeat op gang. Dit zijn de verlaten industriegebieden van de muziek: geweldige poorten, verroeste metalen onderdelen en lege pakhuizen die verkend worden door eenzame zielen. Blamstrain is altijd dichtbij. De ademhaling en de hartslag zitten in elke track.

‘Revelation 21:2' trekt ons naar de openlucht. Een constante windstroom zuigt en trekt aan de luisteraar, of zijn het grote ventilatoren van fabrieksterreinen? Het individu is nietig in deze wereld. Deze track eindigt met voetstappen door nat kreupelhout, en in de verte van ons hart gaan een paar gloeilampjes branden. De behoefte aan tederheid wordt echter niet ingevuld door ‘Spring/Summer'. Dat is eerder mystiek en vibrerend, en neemt ons dieper mee het woud van het onderbewuste in. Deze donkere trance (niet als in de muziekstijl) heeft dezelfde sfeer van ‘Uva-ursi' van Biosphere. Fragmentarische beelden van onbereikbare nimfen of eenzame pelgrims die in de nabijheid zijn van een macht die groter is dan hun eigen nietigheid, dringen zich op. Af en toe duikt een gitaar of een verre stem op, diep verscholen in de naaldwouden van Finland. In de afsluiter, ‘A Song for Jonas', worden we opnieuw begroet door het geluid van een stoppende trein. Dit wat verkeerd getitelde nummer klinkt sacraal en gezuiverd. Sliep de reiziger en sliepen we mee? Of misschien waren we echt mee op reis met Blamstrain door een noordelijk landschap dat gekenmerkt wordt door disfunctionele industriële geluiden en ijle hunkeringen naar open velden en diepe wouden. Alleen jammer dat deze afsluiter eindigt in overbodige en clichématige ruis.

Eindoordeel: voor wie houdt van eigenzinnige ambient en bereid is zijn geest open te stellen voor de verzuchtingen van een telg van de zogeheten nordic sound, moet zich deze cd zeker aanschaffen. Juho Hietala is een man van wie we zeker nog zullen horen.